معرفی روانشناسی تربیتی و پیشگامان آن


عنوان : ماهيت روان شناسي تربيتي Educational psychology

نویسنده : راضيه ابراهيم زاده

كلمات كليدي : روان شناسي تربيتي، ويليام جيمز، جان ديويي، ادوارد ثرندايك، علوم تربيتي

واژه روان‌شناسی، ترجمه psychology است. این كلمه مشتق از دو كلمه یونانی و به معنای علم روح یا علم نفس است. روان‌شناسی یكی از اركان مهم تعلیم و تربیت است كه به مطالعه علمی رفتار و فرایندهای ذهنی می‌پردازد و روان‌شناسی تربیتی امروزه به عنوان تعلیم و تربیت تجربی و یا شاخه‌ای از روان‌شناسی كاربردی شناخته شده است.

تعریف روان‌شناسی تربیتی

روان‌شناسی تربیتی، علمی است كه به ماهیت و چگونگی یادگیری، روش‌های آموزشی، سنجش و ارزشیابی آموخته‌های یادگیرندگان می‌پردازد.[1] می‌توان بیان كرد این علم با به‌كارگیری معلومات حاصل از موضوعات و میدان‌های مورد مطالعه علوم دیگر، معلومات دیگری به وجود می‌آورد كه در زمینه آموزش و مسائل آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

روان‌شناسی تربیتی، هنر یا علم!؟

از آنجا كه روان‌شناسی تربیتی به آموزش و یادگیری در موقعیت تعلیم و تربیت اختصاص یافته است و علم و تمرین در آن نقش مهمی دارد، دانش مربوط به حوزه‌های علمی این رشته از نظریه و پژوهش ناشی از كار روان‌شناسان تربیتی و همچنین تجارب علمی معلمان استخراج شده است و بحث‌های جدی در رابطه با این موضوع كه تا چه میزان آموزش بر پایه علم استوار است، در برابر این موضوع كه چه حد بر اساس هنر است، مطرح می‌گردد.
به عنوان یك علم، هدف روان‌شناسی تربیتی فراهم آوردن دانش‌های پژوهشی است كه شما بتوانید به صورت مؤثر از آنها در كلاس استفاده نمایید. اما دانش ناشی از علم به تنهایی نمی‌تواند تمام موفقیت‌هایی را كه در تدریس با آن مواجه هستید را تضمین نماید و این جایی است كه تدریس، یك هنر در نظر گرفته می‌شود.[2]

پیشینه تاریخی

آغاز روان‌شناسی تربیتی را باید بین سال‌های 1880 و 1900 دانست. در این دو دهه است كه تحقیقات تجربی در مورد خصوصیات انسان و قدرت‌های ذهنی او شروع گردید. این تحقیقات به سه دسته اندازه‌گیری، روان‌شناسی كودك و یادگیری تقسیم می‌شوند.[3] شاخه روان‌شناسی تربیتی را چندین نفر از پیشگامان روان‌شناسی، قبل از شروع قرن بیستم بنیان نهادند. سه تن از این پیشگامان كه نقش بیشتری داشتند، عبارتند از:
ادامه نوشته

اصول تربیتی از دیدگاه مونتسوری(بخش دوم)

. او به میزان سرعت یادگیری کودکان در مهارت های استاندارد یا پیشرفت آن ها در آزمون های پلکانی پیشرفت تحصیلی توجه نداشت. بلکه به نگرش کودکان در مورد یادگیری توجه می کرد. مونتسوری معتقد بود در سنین 6 تا 12 سالگی (دوران ابتدایی)  توجه کودکان به فضای بیرونی جلب می شود و می خواهد بفهمد چرا جهان چنین است و دربارۀ محیط خود اطلاعات کسب کند. در این راستا کودک کاملاً جاه طلب است و به اطلاعات و مهارت های جدا جدا به گونه ای که کتاب های درسی این چنین است علاقه ای ندارد و می خواهد جهان را به طریقی کامل و یکپارچه درک کند و تصویر بزرگی از آن بدست آورد. به همین دلیل مونتسوری مجموعه ای از داستان های مختلف را تحت عنوان " طرح عالم هستی" ارائه کرده که در مورد آغاز جهان، مبدأ حیات، انسان های اولیه و.. است.

ادامه نوشته

اصول تربیتی از دیدگاه مونتسوری(بخش اول)

  ماریا مونتسوری یکی از پیشگامانی است که همۀ توجه خویش را وقف تدریس کودکان کرد. مونتسوری(1952-1870) در استان آنکونا در ایتالیا متولد شد. و در 28 سالگی اولین پزشک زن در تاریخ ایتالیا شد. نخستین علاقۀ حرفه ای مونتسوری عقب ماندگی ذهنی بود. او تحت تأثیر میزان اشتیاق کودکان عقب ماندۀ ذهنی مقیم مؤسسات برای کسب تجربه قرار گرفت. او احساس کرد که اگر از روش های صحیح استفاده شود این کودکان آموزش پذیر هستند و تا آن جا که می توانست در مورد عقب ماندگی ذهنی و تعلیم و تربیت به طور اعم مطالعه کرد. او معتقد بود والدین برای کمک به فرآیند تعلیم و تربیت الزاماً نیازی به دانش رسمی روان شناسی کودک ندارند. و آن چه که بدان نیاز است داشتن نگرش معین نسبت به تعلیم و تربیت کودک است. ما باید تشخیص دهیم که وظیفۀ ما جهت دادن به یادگیری کودکمان نیست بلکه قبل از هر چیز باید به تلاش های آنان برای یافتن تسلطی مستقل احترام بگذاریم.

ادامه نوشته